Informatie

Vastlopers en thuiszitters in het onderwijs

Thuiszitters binnen het onderwijs, zijn in mijn ogen de kinderen die binnen ons onderwijssysteem vastlopen en vervolgens niet meer naar school kunnen gaan. Dat kan voor enkele dagen, weken, maanden en jaren zijn. Het is vaak een onzichtbare groep omdat er vaak veel mis gaat in de begeleiding en ondersteuning, ouders vaak angst hebben voor de gevolgen en mensen en kinderen rondom de thuiszitter geen idee heeft wat er gaande is of er zelfs weinig  begrip voor hebben.

Wat maakt het dan dat kinderen niet naar school kunnen gaan?
 Problemen liggen vaak in de communicatie, prikkelverwerking van de zintuigen, concentratie vermogen of gebrek aan schoolsevaardigheden.

Een dag op school functioneren is vaak hard werken voor kinderen en jongeren. Als je vanuit je autisme moeite hebt met plannen en organiseren en je moet met een klasgenoot samen een opdracht doen, kan dit al problemen opleveren. Een rooster wat opeens verwisseld wordt omdat er een leerkracht ziek is, een tussenuur waarin je eigenlijk niet goed weet wat je dan moet gaan doen. In de maand December worden de lokalen nog eens extra versierd met lichtjes kerstbomen en kerstballen. Zoveel prikkels die enorm kunnen afleiden. En dan hebben we het nog niet eens over de boeken en lesmethodes die soms niet aansluiten, te veel plaatsjes bevatten of de manier van vraagstelling die niet binnen komt.

Kinderen met autisme hebben vaak problemen van het werkgeheugen. Dit  is een gedeelte van het geheugen, waarin gewerkt wordt aan het leggen van verbanden tussen zaken die zijn opgeslagen in het (korte termijn)geheugen. Bijvoorbeeld, wanneer je in een situatie komt en je weet niet hoe je moet reageren, dan kun je denken aan eerdere situaties waarin je je zo voelde en hoe je toen reageerde. Door een verband te leggen tussen eerdere ervaringen en de huidige situatie kun je bepalen wat je wel of juist niet moet doen. Het werkgeheugen zorgt ervoor dat wij problemen kunnen opsplitsen en oplossingen kunnen bedenken. Wanneer we kijken naar kinderen met autisme werkt het werkgeheugen niet helemaal precies zoals hierboven beschreven staat. Een kind met autisme mist namelijk de samenhang en ziet hierdoor allemaal losse dingen in plaats van één probleem. Het kind zal daarom dus soms geen oplossing kunnen bedenken of met een heel bijzonder manier van oplossen komen. Dit kan zeer frustrerend werken voor het kind, omdat het dan door de omgeving niet begrepen wordt.

Een belangrijke executieve functie is het vermogen om echt aan een opdracht of taak te beginnen. Jezelf aan het werk zetten (dus niet alleen het van plan zijn) is in het eerste opzicht geen probleem voor kinderen met autisme. Wat hierbij echter belangrijk is, is dat kinderen met autisme taken uitvoeren omdat dit altijd zo gaan, dit geeft het kind duidelijkheid en houvast. Het hoort bij de routine van het kind. Het kind maakt dus als het ware geen bewuste keuze om ergens aan te beginnen. Wanneer een kind aan iets nieuws moet beginnen, wat het nog nooit gedaan heeft, dan blijkt dat dit voor het kind heel moeilijk is en zal proberen dit daarom te ontlopen.

Een ander probleem dat kinderen niet naar school willen gaan of soms zelf spijbelen, is de motivatie. Motivatieproblemen komen vaker voor dan we denken, maar worden ook omschreven als geen zin! Het kind wil wel naar school maar mist uitdagingen op school of heeft nog geen doel die ze kunnen verbinden aan hun motivatie. Als je niet weet wat je wilt worden wat moet je dan gaan leren? Wat heb je aan bepaalde vakken als je daar toch niets meer mee doet. Motivatie problemen kunnen ook voorkomen als een leerkracht de stof op een monotone manier probeert over te brengen, of als het zelfstandig werken niet goed wil lukken.  Soms zien ze het nut er niet van in, en vinden ze een gym- of kookles niet nuttig of volwaardig. Als je het nut er niet van inziet waarom zou je dan deze les volgen. Het is van belang om met kinderen die problemen hebben richting school in gesprek te blijven, vind uit waar het probleem ligt en zoek samen naar oplossingen. Wat heeft een kind nodig om wel de les te kunnen volgen, waar zijn nog mogelijkheden en wat is belangrijk. Dat het kind op school is, maar ongemotiveerd of angstig is. Of een kind dat met uitzonderingen en passende mogelijkheden op school is. Of erger nog het niet gehoorde kind wat door al zijn ongeziene problemen thuiszit terwijl er genoeg motivatie en potentie in zit om te leren?

Wat kan ik voor u betekenen?
Ik bied begeleiding en ondersteuning door middel van het doorgeven van mijn opgedane kennis en ervaring m.b.t. autisme, onderwijs en thuiszitters. Ik bied u een begripvol luisterend oor en de mogelijkheid om samen naar oplossingen te zoeken. Ik kan u ondersteuning bieden ter voorbereiding op gesprekken en desgewenst mee gaan. Daarnaast heb ik een netwerk van deskundige op het gebied van thuiszitters opgebouwd.